Molens, koeien, tulpen

Molens, koeien, tulpen

Inmiddels weer een aantal dagen terug in Nederland.  Eerste indruk? Leeg, rustig en plat. Laatste indruk van Japan? Daar zal ik dit  laatste blog aan wijden.

Mijn laatste dagen in Nagasaki waren tegelijk ook mijn  laatste  reisdagen. De volgende bestemming werd Tokyo, en vanaf daar vertrok ook  mijn vliegtuig. Naar Nagasaki ging ik vooral om me even  Nederlander te voelen. In de isolatieperiode van Japan, van ongeveer 1650 tot 1850,  bood het Nederlandse handelseilandje Deijima Japan’s enige venster op de  Westerse wereld. De Portugezen wilden de Japanners bekeren tot het Christendom,de Britten wilden met teveel geweld handelen, en de Hollanders? Die vonden elk  aanbod van de Japanners wel prima, zolang ze maar konden blijven. Iedereen denkt  dus dat Japan bewust geisoleerd was. Wat dus niet waar was! De handelseisen  strookten echter niet met de doelen die de overseese regeringen van Engeland,  Portugal, etc. hadden. Nederland bleef dus als enige over voor de komende 200  jaar! Goed bekeken! Het oorspronkelijke Deijima bestaat niet meer, maar er is  een compleet deel van de kade aan gewijd, en alle restaurantjes en barren  aande drukke haven van Nagasaki hebben op verschillende manier Nederland in hun  naam of inrichting verwerkt. Meer inlands is een handelsmuseum opgericht, waar Deijima op  schaal is nagebouwd. Bizar om te beseffen dat er een compleet autonoom tweede  Nederland voor de kust van Japan lag, en dat alle westerse invloeden die er in  die tijd waren in Japan, van Hollandse bodem kwamen! Gelukkig geen interviews  hoeven geven daar....

Het verhaal van de Shinkansen lifestyle

Terug naar Tokyo, mijn begin en einde. Een reis van 9 uurmet de Japanse supertreinen, Shinkansen. Gereserveerde zitplaats, leren fauteuils beenruimte, draadloos internet aan boord, je moet er wat voor overhebben hoor. Om zo’n superzware rit te overleven kun je maar het beste de  Shinkansen lifestyle aanmeten. Het begint al met netjes in het rijtje gaan  staan op de plek waar de deur voor jouw coupe zal openen. Ze zitten er nooit  een centimeter naast, de trein stopt precies voor je neus. Geen gedring,allemaal netjes in een rijtje stapje voor stapje naar binnen. Het volgende  belangrijke ingredient is eten. Speciaal voor dit Shinkansen-pendelvolk zijn de  lunchbox supermarkten opgericht. Waar wij onze kleffe boterhammen met kaas uit  een Jip en Janneke broodtrommel van de HEMA opeten, ergens in de loop op het  station, daar gaat hier de lunch gewoon mee in een compleet verpakte, houten  box. Met vakjes ook nog eens! En alles zit erin, sushi, rijst (natuurlijk….),soja saus, wasabi, sashimi, salade, zeewier, vaak nog wat geroosterde vlees  ook.

De laatste dagen in Tokyo waren relaxed maar heel vreemd.  Dat ik zo’n stad toch ging verlaten voor ik weet niet hoe lang, daar kon ik met  mijn verstand niet bij. Aan de andere kant prees ik mezelf gelukkig een stad  als deze te hebben leren kennen, misschien wel beter dan Amsterdam. Het nadeel  is dat Amsterdam iets dichterbij is….Laatste vrienden gezien, en ik kon overal overnachten, want sommigen  hadden inmiddels een huisje gehuurd in Tokyo, of ik kon bij Japanse  familieleden van hen verblijven.

‘s Ochtends de laatste dag met 30 kilo bagage het spitsuur in, nog even een uurtje overleven voordat ik de luxe trein naar het vliegveld  had. En toen was het klaar! Want vliegvelden behoren voor mij niet tot het land  waarin ze liggen. Vliegvelden zijn niemandslanden, transferplaatsen voor  tussenstops, vertrek of aankomst, en slechts een pre-stadium voor het echte  bezoek. Desondanks voel ik me er erg thuis, en hoop altijd dat ik vrij ben om  elke bestemming te kiezen op het vluchtschemabord, waar iedereen zijn  nekspieren staat te trainen om zonder vertraging op bestemming aan te kunnen  komen. Abu Dhabi, Bombay, Moskow, Mexico City? Wat zal het worden hierna, wie  zal het zeggen.

Laatste indruk van Japan

En dan is het ineens tijd om terug te blikken vanaf de  andere kant van de wereld op een land dat 4 maanden mijn thuisland is geweest.  Want ondanks alle vreemde gebruiken, nieuwe benaderingen en grote contrasten  kan ik zeggen dat ik me er thuis heb gevoeld. Japan is in zoveel opzichten  anders, dat het moeilijk in een paar woorden te omschrijven valt. Het is nog  steeds Azie, en je ziet dan ook veel Aziatische invloeden, in geloof,  architectuur, en de gereserveerde houding van haar inwoners. Aan de andere kant  is Japan wellicht het meest Westerse Aziatische land. Ver ontwikkeld, en veel  gebruiken overgenomen als winkels, supermarkten, muziek, film, kleding,techniek. Het is mijn eerste Aziatische land, en ik weet dan ook niet of er in  andere landen zo’n extreme groot contrast is tussen oud en nieuw.

Dit is dan ook het probleem waar de Japanse samenleving nu  voor staat. De bevolking vergrijst, de oude waarden vervagen, en de jonge  generatie gaat een veel grotere rol spelen in kennisoverdracht en  internationalisatie. Welke richting het grote schip op gaat, weet niemand en er  is dan ook een leiderschapsprobleem. Grote contrasten ontstaan door  vraagtekens. Hechten we waarde aan traditie of progressie? Of kan het allebei?Blijven we gesloten of gaan we een sterkere positie in het internationale  systeem innemen? Deze vraagtekens liggen op straat, maar de samenleving is in  veel strakke systemen gevangen, en er is dus weinig ruimte voor parallel  denken, nieuwe input en flexibiliteit. Kortom, alle 125 miljoen zitten op het  grote schip en iedereen roeit, maar er is geen kompas.

Ik ben Japan een warm hart toe gaan dragen omdat het een  pienter, vredelievend volk is dat toch wel erg openstaat voor internationale  invloeden. De Shintoistische invloeden zorgen ervoor dat ze respect hebben voor  elkaar, de natuur, en zelfs voor voorwerpen. Met als resultaat dat alles er  goed en verzorgd uitziet.

Er zijn ook kanten waar ik niet mee zou kunnen leven als ik  er voor langere tijd zou verblijven. Er zijn zoveel systemen en de bureaucratie  is in elk beslissingsniveau doorgedrongen, waardoor er weinig ruimte voor een  eigen mening is. Jobhoppen is vrijwel onmogelijk, en wieg-tot-graf contracten  behoren nog steeds tot de orde van de dag. Het collectivisme speelt een grote  rol en opoffering aan de groep is het hoogst gewaardeerde goed. Buiten de groep  vallen betekent dan ook het einde van elke kans die je ooit binnen die groep  hebt gehad. Als internationale student kon ik gelukkig kiezen waar ik in  mee ging, en genoot ik toch een andere positie. Lekker vrij om te doen en te  laten, en het land te observeren en mee te maken. 4 Maanden is kort, maar niet  te kort. Ik heb enorm veel gedaan en voor mijn gevoel alles eruit gehaald wat  erin zat.

Toeristen; ik vertelde het al eerder, maar als je van plan  bent een grote reis te maken, neem Japan mee in je overwegingslijstje. Plan  minimaal twee weken in en zorg voor een balans tussen natuur en stad om alle  aspecten mee te kunnen maken. Laat me weten als je van plan bent te gaan! 

Studenten; Japan heeft niet graag mensen voor korte tijd, en  een vertrouwensrelatie opbouwen is onderdeel van de uitwisseling. Minimaal 4  maanden raad ik dan ook aan, maar het levert je gegarandeerd een super ervaring  op. Toevallig hoorde ik gisteren dat er nu een officiele  uitwisselingsovereenkomst tussen de TU en Tsukuba is, dus mijn bezoek is niet  voor niets geweest! Laat me weten als je gaat!

Hoop jullie allemaal weer te zien in het nieuwe jaar!